هماینک در فدراسیون کوهنوردی و تا حدودی در باشگاهها و گروههای کوهنوردی ایران، به کسانی که دورههای مربیگری یا راهنمایی کوهستان را میگذرانند، مضمون یک «پیماننامه» تفهیم میشود. از آنجا که اصول این پیماننامه میتواند راهنمای هر گردشگر و طبیعتپیمای مسئولیتپذیری باشد، خلاصهای از آن را (با کمی تغییر) در اینجا میآوریم: ما کوهپیمایان و گردشگران، پیمان میبندیم که...
محیطهای طبیعی را همانگونه که هست بپذیریم؛ چراکه طبیعت را بهخاطر ویژگیهای ذاتیاش برای فعالیت خود برگزیدهایم و قصد نداریم آن را دگرگونسازیم.
کمترین زبالهای از خود در کوه و دیگر منطقههای طبیعی باقی نگذاریم؛ تمامی پسماندهای خود را از کوه پایین میآوریم و به جاهای درنظرگرفتهشده برای زباله میبریم. در حد توان خود بخشی از زبالههای رهاشده را نیز جمعآوری خواهیم کرد و از دیگران خواهیم خواست که چنین کنند. محل سرویسهای بهداشتی را به دور از حریم رود و نهر و چشمه و راه و محلهای مسکونی و با شیوههای اصولی انتخاب خواهیم کرد.
خود را در کوهستان، مهمان و نه صاحبخانه بدانیم؛ کوهها میلیونها سال پیش از ما وجود داشته و بهگونههای متنوع گیاهی و جانوری پناه داده و برای صدها نسل انسانی پیش از ما سرچشمه آب و منشأ برکتهای بیشمار بودهاند. به هیچ جانوری آسیب نخواهیم رساند و به آشیانه آنها نزدیک نخواهیم شد، گیاهان را از میان نخواهیم برد، آرامش کوهستان را مختل نخواهیم کرد و به مردم کوهنشین احترام خواهیم گذاشت.
چهره کوهستان و عناصر آن را دستکاری نکنیم؛ در حد توان خود، از ساختوساز در نقاط مرتفع کوهستان - بهویژه در نقاط با ارزش خاص - جلوگیری خواهیم کرد و یا در موارد ضروری و گریزناپذیر، از دستاندرکاران ساختوساز خواهیم خواست که اصول توسعه پایدار را رعایت کنند.
در سفرهای خود، حامل فرهنگ زیستمحیطی باشیم؛ ضمن احترام به دیگران و بهویژه با ارزش قائلشدن به فرهنگ اهالی کوهستان و تلاش برای یادگیری از آنان، خواهیم کوشید نکتههای زیستمحیطی را با رفتار خود و با تذکرهای دوستانه بپراکنیم. برای سرگرمی، آتش روشن نخواهیم کرد و برای درستکردن غذا از چراغ استفاده خواهیم کرد. به دیگران خواهیم گفت که چگونه میتوانند در مصرف منابع طبیعی صرفهجویی کنند، مراتع و جنگلها را حفظ کنند و با متخلفان برخورد کنند. همکاری با گروههای مدافع محیطزیست و میراث فرهنگی و گوشزدکردن اهمیت اینگونه کارها به دیگران، بخش دیگری از فعالیت ما خواهد بود.
شیوه «سفر مسئولانه» را پیش بگیریم؛ تا حد امکان از وسایل حملونقل همگانی استفاده خواهیم کرد. «ظرفیت برد» هر منطقه، بهویژه منطقههای حفاظت شد را درنظر خواهیم گرفت و از کشاندن گروههای بزرگ به منطقههای طبیعی که ممکن است باعث واردشدن فشار بیش از حد به منابع طبیعی شود، خودداری خواهیم کرد. مقررات منطقههای حفاظت شده را دقیقا اجرا خواهیم کرد و به سهم خود تلاش خواهیم کرد که یاریرسان محیطبانان، جنگلبانان و قرقبانان باشیم. در حد امکان، خریدهای خود را از شهرها و روستاهای نزدیک به کوهستان انجام خواهیم داد و از اقامتگاهها و راهنمایان محلی استفاده خواهیم کرد تا جامعه محلی از منافع گردشگری ما بهرهمند شود.
